3 op de 4 mensen die sterven door zelfdoding zijn mannen. Dat blijkt uit recente cijfers van het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie. Mannen zoeken minder snel hulp en praten amper over hun geestelijke gezondheid. De campagne Kom uit je Kop wil mannen aansporen om hulp te zoeken bij donkere gedachten en vaker te tonen wat er vanbinnen leeft. Dat deed Tom*: hij zette de stap naar ondersteuning en vond professionele hulp in Elim, ons centrum voor psychotherapie in Kapellen.
‘Iedereen is tegen mij, ik kan er zelf niks aan doen.’ Zo verklaarde Tom de vele ruzies die zijn leven tekenden. Gelukkig zette hij de stap naar gepaste ondersteuning. ‘Die beslissing heeft letterlijk mijn leven gered’, blikt hij nu terug. ‘Wie nood heeft aan hulp raad ik voortaan aan om met iemand te gaan babbelen.’
Een druk leven
Het leven van Tom anno 2013 is waarschijnlijk voor velen herkenbaar: hard werken in combinatie met een druk gezinsleven. Hij sliep amper, dronk veel en voelde zich voortdurend in conflict met collega’s, zijn partner, zijn zoon én zichzelf. Lange tijd dacht hij dat de buitenwereld het probleem was en ontbrak elk inzicht. Tot kleine signalen, zoals zijn zoon die spontaan zijn haar uit begon te trekken, hem deden beseffen dat er echt iets aan de hand was.
De stap naar Elim
Een vriend die in Bethanië ggz werkt en hem regelmatig wat subtiele vragen stelde, gaf hem het laatste duwtje richting professionele hulp. ‘Via een gesprek in Zoersel kwam ik op Elim terecht. Wat begon als een plan van enkele weken, werd uiteindelijk een opname van een jaar’, vertelt Tom. Een jaar dat letterlijk zijn leven zou redden en de zelfmoordgedachten uit zijn hoofd zou doen verdwijnen.
Tom beschrijft die eerste gesprekken als bijzonder intens. ‘Mijn verhaal vertellen had zo’n impact dat ik dagenlang uitgeput en ziek was.’ Toch voelde hij meteen dat er iets in beweging kwam. De combinatie van rust, therapie, begripvolle hulpverleners, lotgenoten en een veilige omgeving op Elim maakte dat hij langzaamaan inzag dat de oorzaak van zijn problemen niet alleen buiten hem lag, maar vooral bij zichzelf. ‘Voor het eerst besefte ik dat er mensen waren die me wilden en konden helpen. Ze luisterden oprecht en mijn stem werd gehoord. Zo gaf ik bijvoorbeeld aan dat danstherapie niet echt mijn ding was. In overleg hebben we dit vervangen door een andere therapievorm.’
‘Mijn verhaal vertellen had zo’n impact dat ik dagenlang uitgeput en ziek was.’ ... ‘Voor het eerst besefte ik dat er mensen waren die me wilden en konden helpen. Ze luisterden oprecht en mijn stem werd gehoord'
Na enkele maanden kwam de dieperliggende oorzaak van zijn pijn aan de oppervlakte: misbruik uit het verleden. Hoewel hij dit altijd geweten had, had hij het nooit echt als groot probleem erkend. Op Elim kwam het dan ook eerder onbewust aan bod. ‘De hulpverleners creëren een veilige omgeving waardoor je bepaalde elementen toch vertelt en onder ogen ziet.’ Het zou een sleutelmoment blijken in zijn herstel.
Een grote impact
De opname had ook een grote impact op zijn leven buiten het centrum voor psychotherapie. ‘Hoewel ik nog steeds een bezige bij ben, leg ik de lat niet langer onhaalbaar hoog en kan ik aanvaarden dat een gewone dag goed genoeg is. Het moet niet allemaal groot, groter, grootst zijn, ik hoef geen 15 uur per dag meer te werken.’ Ook de relatie met zijn vrouw en zoon veranderde aanzienlijk: van dagelijkse ruzies ging het naar volwassen gesprekken, wederzijds begrip en meer rust. Vandaag heeft hij dan ook geen zotte dromen, maar wil hij vooral zijn huidige leven behouden.
Na Elim ging zijn traject in de geestelijke gezondheidszorg door. ‘Tot een half jaar geleden bleef ik naar de psycholoog gaan. Zolang heeft het geduurd voor ik geloofde dat ik niks aan het misbruik kon doen’, vertelt hij.
Zoek hulp
‘Wees niet bang voor moeilijke periodes, maar trust the process: iedereen heeft goede en minder goede momenten in z’n leven. Ook de moeilijke periodes gaan voorbij, dus panikeer niet’, geeft Tom anderen goede raad anderen. ‘En zoek hulp als je hier nood aan hebt! Ga babbelen met iemand die je andere inzichten kan aanreiken. Vertel van in het begin je hele verhaal en laat alles los. Of om het met een quote van een vriend te zeggen: ‘Ik weet niet wat je daar (op Elim, red.) gaat doen of hoe ze je er gaan helpen, maar ik ben trots dat je de stap gezet hebt!’
‘Zoek hulp als je hier nood aan hebt! Ga babbelen met iemand die je andere inzichten kan aanreiken. Vertel van in het begin je hele verhaal en laat alles los.'
Afsluiten doet Tom met grote woorden van dankbaarheid: aan iedereen die hem begeleid en ondersteund heeft op Elim, aan zijn vrouw, zoon, zus, ouders, vrienden en andere mensen in zijn omgeving die hem - ondanks zijn opname - steeds zijn blijven steunen.
*Tom is een schuilnaam